Wie ons in Eindhoven wil bezoeken en genoodzaakt is de weg te vragen kan beter niet informeren naar waar dat broederhuis staat, wel waar “De Burgh” te vinden is. Er is een flinke kans dat iedere Eindhovenaar meteen weet waar u heen wilt.
“De Burgh”, zo heet het kasteeltje aan de Geldropseweg dat in 1912 door architect Joseph Cuypers in opdracht van de vooraanstaande familie Smits van Oyen werd gebouwd, en dat in 1936 na enige jaren van leegstand door de Zusters van Barmhartigheid werd gekocht voor de nazorg van vrouwelijke, en spoedig ook mannelijke psychiatrische patiënten. Het was het eerste “eigen” huis van de zusters in Nederland, eigendom van en zelfstandig bestuurd door de congregatie.
Het werd een vestiging op historische grond. Al in een akte van 1325 is sprake van het huis “De Burgh”, waarschijnlijk het eerste stenen huis van Stratum, het do
rp
grenzend aan Eindhoven, later één van de vijf gemeenten die in 1920 in de grote
gemeente Eindhoven opgingen. Het huis werd in de loop der eeuwen door
verschillende families bewoond, het laatste dus door mr N. Smits van Oyen.Bij de koop in 1936 besloeg het bijbehorend terrein niet minder dan 130 ha. In het voorlopig contract stond - waarschijnlijk gelukkig voor de zusters - “dat de uitgestrektheid van het goed naar behoefte van de koper verminderd kan worden.” Aangekocht werd het kasteel met enkele bijbehorende gebouwen zoals de tuinmanswoning, en 11 ha. grond.
De zusters veranderden naar de gewoonte van die tijd de naam van huis en landgoed in “St. Jozefburgh”, een naam die men nog wel tegenkomt; rond 1980 kwam de oorspronkelijke aanduiding weer in zwang.
Op 15 juli 1936 betrokken de eerste bewoonsters het huis en op 29 september werden huis en kapel plechtig ingewijd door bisschop A.F. Diepen van Den Bosch. De portierswoning werd ingericht als het verblijf voor de mannelijke patiënten, enkele bedienden en één verpleger. De mannen hielpen in de tuin en op de boerderij.
Juist zoals het er op “Overdonk” in Dongen en op veel andere plaatsen aan toeging, was ook “De Burgh” zoveel mogelijk “selfsupporting”. We lezen over, behalve een boerderij, een bakkerij, een wasserij, enz. Er werd ook bijgebouwd, zoals een kapel in 1953, thans in gebruik bij de gemeente Eindhoven als trouwzaal.
Een grote verandering vond plaats in 1956: de congregatie van de zusters werd in provincies verdeeld. Het lag voor de hand het eigen huis te Eindhoven te bestemmen als zetel van het provinciaal bestuur, wat inhield dat voortaan novicen en postulanten haar opleiding in Eindhoven zouden krijgen.
En juist als bij de broeders in Dongen het geval was, werd het in de zeventiger jaren van de vorige eeuw tijd zich te beraden op een verantwoorde huisvesting van de inmiddels talrijke bejaarde leden van de congregatie. Zo werd op het terrein van “De Burgh” Huize “Glorieux” gebouwd, royaal van opzet met ruime zit- en slaapkamers voor de nog vitale zusters, aangepaste kamers voor de verzorgingsbehoeftigen, recreatiezaal, refter en een zeer moderne kapel. In 1983 kwam abt Baeten van de Norbertijnerabdij te Heeswijk het gebouw inzegenen. Rond die tijd trokken de zusters zich terug uit de inrichtingen die zij zo lang hadden geleid en gediend en verhuisden ook de laatste patiënten uit Eindhoven naar elders.
Nog later werd geheel aan de rand van het terrein het klooster Terhaghe gebouwd, waar twee communiteiten van zusters wonen: Zusters van Liefde (van Gent) en Missiezusters van O.L. Vrouw van Afrika.
En dan de meest recente geschiedenis: de komst van de Broeders van Dongen naar Eindhoven. Er wordt een huis afgebroken en op die plaats verrijst Broederhuis Depoorter, waar achttien broeders kunnen wonen, waar een bescheiden, maar gezellige recreatieruimte met een kleine t.v.-zaal is ingericht en waar zich op de verdieping de voor het provinciaal bestuur benodigde vertrekken bevinden. Een lange gang, waarlangs voor de verzorging belangrijke ruimten, zoals een dokterskamer, kapsalon, pedicure, zijn gesitueerd, verbindt het broederhuis met Huize “Glorieux”.
De gebouwen worden omgeven door een prachtig park; vlak achter “De Burgh” ligt een vijver en verder is het goed wandelen in de rijkelijk van groen voorziene lanen, een uitkomst voor hen die de drukke straten van de grote stad maar liever mijden.
Voor ditmaal probeerden we u onze leefomgeving te schetsen. Een andere keer wellicht iets over hoe hier de dagen verlopen.